ثبت سفارش جدید خودروهای وارداتی متوقف شد؛ واردات با مجوزهای سال گذشته ادامه دارد

ثبت سفارش جدید خودروهای وارداتی متوقف شد؛ واردات با مجوزهای سال گذشته ادامه دارد
دبیر انجمن واردکنندگان خودرو ایران از توقف ثبت سفارش‌های جدید خودرو خبر داد و اعلام کرد خودروهایی که در حال حاضر وارد کشور می‌شوند، مربوط به مجوزها و ثبت سفارش‌های صادرشده در سال گذشته هستند.
مهدی دادفر روز شنبه ۲۷ تیرماه ۱۴۰۵ گفت در شرایط فعلی ثبت سفارش جدیدی برای واردات خودرو انجام نمی‌شود. بااین‌حال، این موضوع به معنی توقف کامل ورود و ترخیص خودروهای خارجی نیست؛ زیرا بخشی از شرکت‌های واردکننده همچنان در حال استفاده از ثبت سفارش‌های تأییدشده سال گذشته هستند.
براساس اظهارات دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، سال گذشته برای بیش از ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو ثبت سفارش صادر شد، اما بخش قابل‌توجهی از این خودروها هنوز وارد کشور نشده‌اند و بیش از ۸۰ هزار دستگاه در انتظار تعیین تکلیف قرار دارند. دولت برای تعیین وضعیت این ثبت سفارش‌ها تا نیمه آبان‌ماه فرصت تعیین کرده و احتمال دارد تصمیم‌گیری درباره ثبت سفارش‌های جدید پس از پایان این مهلت انجام شود.

آیا واردات خودرو به کشور کاملاً متوقف شده است؟

خیر. خبر منتشرشده درباره توقف «ثبت سفارش جدید» است و نباید آن را به معنی ممنوعیت یا توقف کامل واردات خودرو دانست.
در فرایند واردات، ثبت سفارش یکی از مراحل اولیه است. واردکننده پس از دریافت مجوز ثبت سفارش باید مراحل دیگری مانند تأمین و تخصیص ارز، خرید خودرو، حمل، ورود به گمرک، دریافت مجوزهای استاندارد و محیط‌زیست، پرداخت حقوق ورودی و ترخیص را انجام دهد.
در نتیجه، خودروهایی که ثبت سفارش آن‌ها در سال گذشته تأیید شده است، همچنان می‌توانند پس از تکمیل مراحل قانونی وارد و ترخیص شوند. مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صمت نیز در اردیبهشت ۱۴۰۵ گفته بود روند ترخیص خودروهای دارای مجوز به‌صورت عادی ادامه دارد و ثبت سفارش‌های تأییدشده قبلی برای ادامه واردات وجود دارد.
بنابراین وضعیت فعلی را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

ثبت سفارش تازه برای خودروهای جدید فعلاً انجام نمی‌شود.ثبت سفارش‌های تأییدشده سال گذشته همچنان اعتبار اجرایی دارند.واردات و ترخیص خودروهای دارای مجوز قبلی ادامه دارد.هنوز ممنوعیت رسمی و دائمی واردات خودرو اعلام نشده است.زمان دقیق بازگشایی ثبت سفارش‌های جدید مشخص نیست.

چند خودرو با ثبت سفارش‌های سال گذشته در انتظار ورود هستند؟

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو اعلام کرده است در سال گذشته برای بیش از ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو ثبت سفارش صادر شد. از این تعداد، بخش قابل‌توجهی هنوز به مرحله ورود یا تعیین تکلیف نهایی نرسیده و بیش از ۸۰ هزار دستگاه در وضعیت بلاتکلیف قرار دارند.
این بلاتکلیفی لزوماً به این معنی نیست که ۸۰ هزار خودرو هم‌اکنون در گمرک متوقف هستند. ممکن است هر پرونده در یکی از مراحل زیر قرار داشته باشد:

انتظار برای تأمین یا تخصیص ارزانجام خرید از شرکت خارجیحمل خودرو به مقصد ایراناصلاح اطلاعات یا تمدید ثبت سفارشدریافت مجوزهای استاندارد و خدمات پس از فروشورود به گمرک و طی مراحل ترخیصپرداخت حقوق ورودی و هزینه‌های قانونی
بنابراین عبارت «خودروهای بلاتکلیف» نباید به‌صورت خودکار به خودروهای رسوب‌کرده در گمرک تعبیر شود.

ثبت سفارش‌های قبلی تا چه زمانی باید تعیین تکلیف شوند؟

به گفته مهدی دادفر، دولت برای تعیین تکلیف ثبت سفارش‌های قبلی تا نیمه آبان‌ماه ۱۴۰۵ فرصت در نظر گرفته است. پس از پایان این بازه ممکن است وضعیت ثبت سفارش‌های جدید نیز بررسی شود.
البته بیان «احتمال بررسی» به معنی بازگشایی قطعی سامانه در نیمه آبان نیست. تصمیم نهایی به سیاست وزارت صمت، منابع ارزی، تعرفه‌های اجرایی، ظرفیت ثبت‌شده سال گذشته و مصوبات دولت بستگی خواهد داشت.
واردکنندگان باید در مهلت مقرر وضعیت پرونده‌های قبلی خود را مشخص کنند. ممکن است برای برخی پرونده‌ها تمدید، اصلاح، تأمین ارز، ورود خودرو یا ابطال ثبت سفارش مطرح باشد.

چرا ثبت سفارش خودروهای وارداتی متوقف شده است؟

درباره علت وقفه، دیدگاه‌های متفاوتی مطرح شده است. فعالان بخش خصوصی از نبود ثبت سفارش جدید، بلاتکلیفی مجوزهای قبلی و مشخص‌نبودن سیاست واردات انتقاد می‌کنند.
در مقابل، سخنگوی وزارت صمت پیش‌تر اعلام کرده بود توقف‌های مقطعی ثبت سفارش در ابتدای سال، ناشی از بررسی تعرفه‌ها، حقوق ورودی و منابع ارزی است و نباید به‌عنوان ممنوعیت واردات تفسیر شود. وزارت صمت گفته بود تا زمانی که حقوق ورودی گروه‌های مختلف خودرو نهایی نشود، واردکنندگان نمی‌توانند با اطمینان برای ثبت سفارش و محاسبه قیمت تمام‌شده اقدام کنند.
مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صمت نیز در اردیبهشت اعلام کرده بود اختلال یا کندی سامانه ثبت سفارش در ماه‌های ابتدایی سال، بخشی از فرایند بررسی عملکرد ارزی و تطبیق ثبت سفارش‌های قبلی است.
بنابراین دلایل مطرح‌شده برای وضعیت فعلی شامل موارد زیر است:

بررسی منابع و مصارف ارزی کشورتعیین یا اصلاح حقوق ورودی خودروهاتطبیق ثبت سفارش‌های سال گذشتهتعیین تکلیف مجوزهای استفاده‌نشدهاولویت‌بندی تخصیص ارزبررسی ظرفیت واردات در سال ۱۴۰۵

واردات خودرو با چه ارزی انجام می‌شود؟

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو گفته است تاکنون ارزی از محل سهمیه‌های جدید در اختیار واردکنندگان قرار نگرفته و تأمین ارز فعلی عمدتاً از محل ارز حاصل از صادرات و تالار دوم انجام می‌شود.
منشأ ارز یکی از مهم‌ترین عوامل در قیمت تمام‌شده خودرو است. افزایش نرخ ارز می‌تواند قیمت خرید، حمل، بیمه، حقوق ورودی و سایر هزینه‌های واردات را بالا ببرد.
بااین‌حال، شیوه تأمین ارز برای تمام شرکت‌ها و مجوزهای وارداتی الزاماً یکسان نیست. متقاضیان نباید صرفاً براساس اظهارات عمومی بازار، درباره نرخ قطعی ارز یک خودرو یا شرکت خاص نتیجه‌گیری کنند.

تا امروز چند خودرو در سال ۱۴۰۵ وارد شده است؟

دادفر اعلام کرده است تا پایان اردیبهشت‌ماه حدود ۹ هزار دستگاه خودرو وارد کشور شده بود و با احتساب ورود خودرو در هفته‌های بعد، تعداد واردات تا روزهای اخیر حدود ۱۴ تا ۱۵ هزار دستگاه برآورد می‌شود. این آمار، برآورد دبیر انجمن واردکنندگان خودرو است و ممکن است با آمار نهایی گمرک پس از ثبت و تجمیع تمام اظهارنامه‌ها تفاوت داشته باشد.
وزارت صمت نیز پیش‌تر اعلام کرده بود در سال ۱۴۰۳ حدود ۶۰ هزار و در سال ۱۴۰۴ حدود ۷۵ هزار دستگاه خودرو وارد کشور شده است. همچنین بیش از ۲۰۰ هزار ثبت سفارش تأییدشده از سال گذشته وجود دارد که می‌تواند بخشی از نیاز واردات امسال و سال بعد را پوشش دهد.

توقف ثبت سفارش چه تأثیری بر بازار خودرو دارد؟

اگر وقفه فعلی کوتاه‌مدت باشد و ثبت سفارش‌های قبلی به‌طور منظم به ورود خودرو منجر شوند، ممکن است اثر فوری آن بر عرضه بازار محدود باشد.
اما اگر ثبت سفارش جدید برای مدت طولانی بسته بماند، پس از مصرف‌شدن مجوزهای قبلی، تعداد خودروهای قابل ورود کاهش پیدا خواهد کرد. کاهش عرضه در کنار افزایش نرخ ارز و هزینه‌های واردات می‌تواند زمینه رشد قیمت یا کاهش تنوع مدل‌ها را ایجاد کند. این نتیجه یک احتمال اقتصادی است و به مدت توقف، سرعت ورود مجوزهای قبلی، میزان تقاضا و سیاست قیمت‌گذاری بستگی دارد.
از پیامدهای احتمالی تداوم وقفه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کاهش تنوع خودروهای وارداتی در ماه‌های آیندهافزایش فاصله زمانی میان عرضه‌های جدیدافزایش ریسک خریدوفروش حواله‌هارشد قیمت برخی مدل‌های کم‌عرضهسخت‌ترشدن برنامه‌ریزی شرکت‌های واردکنندهافزایش ابهام درباره تحویل خودروهای آینده
البته هیچ‌یک از این موارد به معنی افزایش قطعی قیمت تمام خودروهای وارداتی نیست. نرخ ارز، تعرفه، موجودی شرکت‌ها، میزان تقاضا و شرایط کلی بازار نیز بر قیمت اثر دارند.

آیا ثبت‌نام فروش خودروهای وارداتی هم متوقف می‌شود؟

توقف ثبت سفارش جدید لزوماً به معنی توقف فوری تمام طرح‌های فروش خودروهای وارداتی نیست.
شرکت‌هایی که قبلاً خودرو وارد کرده‌اند یا مجوزهای معتبر سال گذشته را در اختیار دارند، ممکن است پس از دریافت مجوز عرضه، خودروهای موجود یا در حال ورود خود را به فروش برسانند.
بنابراین باید میان این سه موضوع تفاوت گذاشت:

ثبت سفارش خودرو توسط شرکت واردکنندهورود و ترخیص خودرو از گمرکعرضه و فروش خودرو به متقاضی نهایی
ممکن است ثبت سفارش جدید بسته باشد، اما ترخیص و عرضه خودروهای دارای مجوز قبلی ادامه پیدا کند. زمان هر دوره فروش باید از اطلاعیه سامانه یا شرکت عرضه‌کننده بررسی شود.

آیا خریداران نگران خودروهای ثبت‌نام‌شده باشند؟

خبر توقف ثبت سفارش جدید به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که تحویل تمام خودروهای فروخته‌شده متوقف خواهد شد. شرکت‌هایی که خودرو را وارد کرده یا ثبت سفارش معتبر دارند، می‌توانند مراحل مربوط به تأمین، ترخیص و تحویل را ادامه دهند.
بااین‌حال، متقاضیان باید پیش از خرید یا پرداخت وجه، این موارد را بررسی کنند:

آیا شرکت مجوز معتبر واردات و عرضه دارد؟آیا خودرو وارد کشور شده یا فقط وعده واردات داده شده است؟شماره ثبت سفارش یا وضعیت تأمین خودرو چیست؟زمان تحویل در قرارداد چگونه نوشته شده است؟جریمه تأخیر و شرایط انصراف چیست؟خدمات پس از فروش خودرو توسط چه شرکتی ارائه می‌شود؟
خرید حواله یا امتیاز خودرو از افراد ناشناس، به‌ویژه در دوره‌های محدودیت عرضه، می‌تواند خطر کلاهبرداری یا مشکل در انتقال مالکیت ایجاد کند.

آیا تعرفه خودروهای وارداتی کاهش پیدا می‌کند؟

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو احتمال کاهش جدی تعرفه‌ها را پایین دانسته و گفته است افزایش هم‌زمان نرخ ارز و تعرفه‌های بالا، قیمت نهایی خودروهای وارداتی را افزایش داده است. این دیدگاه متعلق به نماینده انجمن واردکنندگان است و تصمیم رسمی درباره تعرفه‌ها بر عهده دولت و مراجع قانونی خواهد بود.
تعرفه واردات تنها یکی از اجزای قیمت نهایی خودرو است. هزینه‌های دیگر شامل نرخ ارز، حمل‌ونقل، بیمه، مالیات، عوارض، استاندارد، شماره‌گذاری و خدمات پس از فروش نیز در قیمت مصرف‌کننده اثر دارند.
بنابراین حتی کاهش تعرفه نیز لزوماً به همان میزان باعث کاهش قیمت نهایی نخواهد شد، همان‌طور که ثابت‌ماندن تعرفه در زمان افزایش ارز می‌تواند قیمت تمام‌شده را بالا ببرد.

سامانه رسمی ثبت سفارش واردات کدام است؟

فرایند ثبت سفارش تجاری از طریق سامانه جامع تجارت انجام می‌شود. فعالان اقتصادی باید وضعیت مجوز، ثبت سفارش و اطلاعیه‌های مرتبط را فقط از مسیرهای رسمی وزارت صمت و سامانه جامع تجارت پیگیری کنند.

ورود به سامانه جامع تجارت ایران

متقاضیان عادی خرید خودرو نیازی به ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت ندارند. ثبت سفارش مربوط به واردکنندگان و فعالان دارای مجوز است و با ثبت‌نام خرید خودرو در سامانه‌های فروش تفاوت دارد.

هشدار درباره فروش مجوز واردات خودرو

با انتشار خبر توقف ثبت سفارش، ممکن است برخی افراد با عنوان فروش مجوز، ثبت سفارش تضمینی یا واردات فوری خودرو از متقاضیان پول دریافت کنند.
مردم باید از اعتماد به تبلیغاتی با عناوین زیر خودداری کنند:

ثبت سفارش فوری خارج از سامانهفروش کد محرمانه واردات خودروتضمین ترخیص بدون مجوز استانداردواردات قطعی با کارت ملی بدون شرایط قانونیانتقال مجوز شرکتی به شخص عادیدریافت ارز دولتی تضمینی برای واردات
هر ثبت سفارش باید در سامانه رسمی و براساس مجوزهای قانونی انجام شود. پرداخت وجه به واسطه، به‌تنهایی هیچ حق یا مجوز رسمی برای واردات ایجاد نمی‌کند.

جمع‌بندی

مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو ایران، اعلام کرده است در حال حاضر ثبت سفارش جدیدی برای خودروهای وارداتی انجام نمی‌شود و خودروهایی که اکنون وارد کشور می‌شوند، از محل ثبت سفارش‌های صادرشده در سال گذشته هستند.
سال گذشته برای بیش از ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو ثبت سفارش صادر شده و طبق اظهارات انجمن، بیش از ۸۰ هزار دستگاه هنوز تعیین تکلیف نشده‌اند. دولت برای تعیین وضعیت مجوزهای قبلی تا نیمه آبان‌ماه فرصت تعیین کرده است؛ اما بازگشایی ثبت سفارش جدید پس از این تاریخ هنوز قطعی نیست.
این خبر نباید به معنی توقف کامل واردات یا ترخیص خودرو تلقی شود. وزارت صمت پیش‌تر اعلام کرده بود وقفه ثبت سفارش موقتی و مرتبط با بررسی تعرفه‌ها، منابع ارزی و ثبت سفارش‌های قبلی است. ورود و ترخیص خودروهای دارای مجوز معتبر همچنان ادامه دارد