توجه: تا زمان تنظیم این گزارش، منبع رسمی یا معتبر مستقلی برای تأیید جزئیات این خبر یافت نشد. اطلاعات این مطلب بر پایه گزارش اولیه منتشرشده تنظیم شده و در صورت انتشار اطلاعیه رسمی بهروزرسانی خواهد شد.
بر اساس گزارش اولیه منتشرشده، سازوکار تعیین قیمت گواهی اسقاط خودروهای فرسوده قرار است تغییر کند. طبق این گزارش، مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده از بررسی فرمولی خبر داده است که در آن، قیمت گواهی اسقاط نه بهصورت یک رقم ثابت، بلکه بر مبنای نسبتی از قیمت خودرو تعیین شود.
در این الگو، علاوه بر ارزش خودرو، هزینههای واقعی فرایند اسقاط و ارزش قطعات، پسماند، ضایعات و لاشه خودرو نیز در محاسبه نهایی مورد توجه قرار خواهد گرفت. با این حال، جزئیات این فرمول، نسبت پیشنهادی، زمان اجرای آن و مرجع نهایی تصویب هنوز در گزارش اولیه مشخص نشده است.
قیمت گواهی اسقاط چگونه تعیین خواهد شد؟
اطلاعات منتشرشده نشان میدهد هدف از تغییر سازوکار، نزدیکتر کردن قیمت گواهی اسقاط به شرایط واقعی بازار و هزینههای مراکز اسقاط است. در روش پیشنهادی، قیمت خودرو میتواند یکی از مبناهای اصلی تعیین ارزش گواهی باشد؛ به این معنا که با تغییر ارزش خودرو، نرخ گواهی نیز امکان تغییر پیدا کند.
در کنار این عامل، هزینههایی مانند انتقال خودرو به مرکز اسقاط، عملیات جداسازی، برش و امحای بخشهای اصلی، نیروی انسانی، تجهیزات و هزینههای اداری نیز در نظر گرفته میشود. همچنین ارزش فلزات، قطعات قابل استفاده، مواد بازیافتی و سایر ضایعات حاصل از خودرو میتواند بخشی از محاسبات نهایی را تشکیل دهد.
این موضوع با اظهارنظرهای پیشین درباره امکان تغییر قیمت گواهی اسقاط نیز همراستا است. در گزارشهای قبلی، رئیس ستاد نوسازی ناوگان اعلام کرده بود که قیمت گواهی اسقاط رقم ثابتی برای همیشه نیست و امکان بازنگری آن وجود دارد. در همان گزارشها، رقم ۳۵ میلیون تومان بهعنوان ارزش هر گواهی در مقطع اعلامشده مطرح شده بود؛ اما این رقم لزوماً به معنای نرخ جدید یا نهاییشده در سازوکار پیشنهادی نیست. ([40166922.khabarban.com](https://40166922.khabarban.com/?utm_source=openai))
شناور شدن قیمت گواهی چه اثری بر مالکان خودروهای فرسوده دارد؟
در صورت تأیید و اجرای رسمی این طرح، درآمد مالکان خودروهای فرسوده از محل گواهی اسقاط میتواند با شرایط بازار خودرو و هزینههای واقعی اسقاط تغییر کند. اگر ارزش خودروهای فرسوده یا مواد قابل بازیافت افزایش یابد، احتمال افزایش ارزش گواهی نیز وجود خواهد داشت؛ البته نتیجه نهایی به نحوه تعیین نسبت قیمت خودرو، هزینههای قابل قبول و سهم هر بخش از زنجیره اسقاط بستگی دارد.
از سوی دیگر، شناور شدن قیمت ممکن است پیشبینی درآمد را برای مالکان خودروهای فرسوده دشوارتر کند. در سازوکار ثابت، مالک از ابتدا میداند هر گواهی چه ارزش اعلامشدهای دارد، اما در مدل متغیر، مبلغ دریافتی میتواند به زمان اسقاط، نوع خودرو، وضعیت بازار و هزینههای عملیاتی وابسته باشد.
به همین دلیل، اجرای چنین مدلی نیازمند اعلام شفاف معیارها، فرمول محاسبه، دورههای بازنگری و نحوه اطلاعرسانی به مالکان است. همچنین باید مشخص شود که قیمت اعلامی برای گواهی اسقاط، ارزش قابل پرداخت به مالک است یا مبلغی است که متقاضیان واردات یا خودروسازان برای تأمین گواهی پرداخت میکنند.
تأثیر احتمالی این تغییر بر واردکنندگان و خودروسازان چیست؟
گواهی اسقاط یکی از الزامات مرتبط با شمارهگذاری برخی خودروهای وارداتی و اجرای طرحهای نوسازی ناوگان است. بنابراین، تغییر قیمت آن میتواند هزینه تمامشده واردات یا طرحهای جایگزینی خودروهای فرسوده را تحت تأثیر قرار دهد. میزان این اثر به تعداد گواهی موردنیاز برای هر خودرو و قیمت نهایی هر گواهی بستگی خواهد داشت.
در مقررات مربوط به واردات خودرو، تعداد گواهیهای موردنیاز میتواند بر اساس عواملی مانند نوع خودرو، ارزش خودرو، میزان ارزبری و رتبه انرژی تعیین شود. در نتیجه، حتی تغییر محدود در نرخ هر گواهی ممکن است برای خودروهایی که به چند گواهی نیاز دارند، اثر بیشتری بر هزینه نهایی داشته باشد. ([nezamat.ir](https://nezamat.ir/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DB%B1%DB%B0-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/?utm_source=openai))
برای خودروسازان نیز نرخ گواهی اسقاط در طرحهای جایگزینی اهمیت دارد؛ زیرا ارزش گواهی میتواند در محاسبه تخفیف یا هزینههای مرتبط با واگذاری خودروی جدید به متقاضیان خودروهای فرسوده اثر بگذارد. با این حال، تا زمان اعلام دستورالعمل رسمی، نمیتوان درباره میزان افزایش یا کاهش هزینهها اظهار نظر قطعی کرد.
آیا فرمول جدید قطعی و اجرایی شده است؟
طبق اطلاعات در دسترس، آنچه اعلام شده در حد طرح یا فرمول پیشنهادی است و هنوز جزئیات اجرایی آن منتشر نشده است. بنابراین، نمیتوان از تغییر قطعی نرخ گواهی اسقاط یا آغاز اجرای قیمتگذاری شناور سخن گفت. برای اجرایی شدن این تغییر، باید مرجع تصویبکننده، شیوه محاسبه، نحوه نظارت و تاریخ آغاز اجرای طرح بهصورت رسمی اعلام شود.
تا آن زمان، مالکان خودروهای فرسوده، مراکز اسقاط، واردکنندگان و خودروسازان باید مبنای محاسبات خود را بر اساس مقررات و نرخهای رسمی اعلامشده از سوی مراجع ذیصلاح قرار دهند و به ارقام منتشرشده در گزارشهای غیررسمی اتکا نکنند.
منبع رسمی و پیگیری
برای جزئیات فرمول پیشنهادی قیمتگذاری شناور، منبع رسمی مستقلی در دسترس نبود. گزارشهای معتبر پیشین، اصل امکان تغییر قیمت گواهی اسقاط و نقش سازمان حمایت در تعیین نرخ را تأیید میکنند، اما اطلاعاتی درباره نسبت قیمت خودرو، سهم هزینه اسقاط و ارزش پسماند ارائه نمیدهند. در صورت انتشار اطلاعیه رسمی از سوی ستاد نوسازی ناوگان، وزارت صنعت، معدن و تجارت یا سازمان حمایت، جزئیات این خبر باید دوباره بررسی و بهروزرسانی شود.