پس از گزارش گسترده کاربران درباره کاهش سرعت و اختلال اینترنت ایران در ساعات اخیر، دلیل رسمی این مشکل اعلام شد. بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، اعلام کرد که کندی اینترنت به دلیل قطعی فیبر نوری در ارمنستان ایجاد شده و تیم‌های فنی در حال پیگیری برای رفع مشکل هستند.
اختلال از ساعات پایانی سه‌شنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ برای بسیاری از کاربران محسوس شد و گزارش‌ها درباره کاهش سرعت، افزایش تأخیر و اختلال در دسترسی به برخی سرویس‌های اینترنتی افزایش یافت. براساس توضیح رسمی منتشرشده، مشکل مربوط به یکی از مسیرهای ارتباط بین‌المللی اینترنت ایران است و ارتباطی با اختلال داخلی اپراتور خاصی ندارد.
علت کندی اینترنت ایران چیست؟
بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، درباره دلیل کاهش کیفیت اینترنت اعلام کرد:
کندی اینترنت به دلیل قطعی فیبر نوری در ارمنستان است و تیم شرکت ارتباطات زیرساخت در حال پیگیری برای رفع مشکل است.
بنابراین دلیل رسمی اعلام‌شده برای اختلال اخیر، آسیب یا قطعی در مسیر فیبر نوری بین‌المللی عبوری از ارمنستان است.
چرا قطعی فیبر در ارمنستان روی اینترنت ایران تأثیر می‌گذارد؟
اینترنت بین‌الملل ایران از طریق چند مسیر ارتباطی به شبکه جهانی متصل می‌شود. بخشی از ظرفیت اینترنت کشور از مسیرهای زمینی کشورهای همسایه عبور می‌کند و ارمنستان یکی از مسیرهای ارتباطی شمال غرب ایران است.
زمانی که یک مسیر بین‌المللی دچار قطعی می‌شود، بخشی از ترافیکی که پیش از آن از همان مسیر عبور می‌کرد باید به مسیرهای دیگر منتقل شود.
این انتقال می‌تواند باعث افزایش بار روی لینک‌های جایگزین شود و در نتیجه کاربران با کاهش سرعت، افزایش پینگ یا ناپایداری موقت در ارتباطات بین‌المللی مواجه شوند.
آیا اینترنت ایران به‌طور کامل قطع شده است؟
خیر. گزارش رسمی درباره کندی و اختلال در کیفیت اینترنت است و اینترنت کشور به‌طور کامل قطع نشده است.
در چنین شرایطی ممکن است برخی سرویس‌ها برای یک کاربر تقریباً عادی کار کنند، اما دسترسی به سرویس‌های خارجی، دانلود فایل، تماس تصویری یا اتصال به سرورهای خارج از ایران با سرعت پایین‌تر یا تأخیر بیشتر انجام شود.
میزان اختلال نیز می‌تواند بین اپراتورها، شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت و حتی مناطق مختلف متفاوت باشد؛ زیرا مسیر عبور ترافیک همه کاربران یکسان نیست.
شرکت ارتباطات زیرساخت برای رفع اختلال چه کاری انجام می‌دهد؟
طبق اعلام معاون وزیر ارتباطات، تیم‌های فنی شرکت ارتباطات زیرساخت در حال پیگیری موضوع هستند.
در زمان بروز قطعی در یکی از لینک‌های بین‌المللی، بخشی از ترافیک معمولاً روی مسیرهای جایگزین بالانس می‌شود تا اثر قطعی بر کاربران کاهش پیدا کند. با این حال تا زمانی که ظرفیت مسیر آسیب‌دیده به شبکه بازنگردد، ممکن است کیفیت اینترنت در برخی مسیرها پایین‌تر از حالت عادی باقی بماند.
اختلال اینترنت چه زمانی برطرف می‌شود؟
در اطلاع‌رسانی اولیه، زمان دقیقی برای رفع کامل قطعی فیبر نوری ارمنستان اعلام نشده است.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت تنها اعلام کرده که تیم مربوط در حال پیگیری رفع مشکل است. بنابراین نمی‌توان ساعت مشخصی را برای بازگشت کامل اینترنت به وضعیت عادی اعلام کرد.
پس از تعمیر فیبر یا بازیابی کامل ظرفیت مسیر بین‌المللی، انتظار می‌رود وضعیت سرعت و پایداری اینترنت نیز به حالت عادی نزدیک شود.
آیا کندی اینترنت مربوط به همراه اول یا ایرانسل است؟
براساس توضیح رسمی فعلی، منشأ اصلی اختلال یک مسیر فیبر نوری بین‌المللی در ارمنستان است؛ بنابراین مشکل اعلام‌شده محدود به شبکه یک اپراتور تلفن همراه نیست.
کاربران اینترنت ثابت و همراه ممکن است بسته به مسیر ترافیک شرکت ارائه‌دهنده خود، اثر این اختلال را با شدت متفاوتی احساس کنند.
به همین دلیل ممکن است برای مثال اینترنت یک اپراتور در یک منطقه کندتر باشد و اپراتور دیگری اختلال کمتری داشته باشد.
چرا سایت‌های ایرانی ممکن است سریع‌تر از سایت‌های خارجی باز شوند؟
قطعی اعلام‌شده مربوط به مسیر ارتباط بین‌المللی است. بسیاری از سایت‌ها و سرویس‌های داخلی روی مراکز داده داخل ایران میزبانی می‌شوند و برای دسترسی به آنها الزاماً نیازی به عبور ترافیک از مسیرهای بین‌المللی وجود ندارد.
به همین دلیل در چنین اختلال‌هایی ممکن است سایت‌ها و سرویس‌های داخلی تقریباً عادی باشند، اما سایت‌ها، سرورها و سرویس‌های خارجی با تأخیر یا کاهش سرعت مواجه شوند.
آیا تغییر DNS مشکل را برطرف می‌کند؟
اگر علت کندی همان قطعی مسیر فیبر نوری بین‌المللی باشد، تغییر DNS معمولاً مشکل اصلی را برطرف نمی‌کند؛ زیرا اختلال در ظرفیت و مسیر انتقال داده رخ داده است، نه صرفاً در فرآیند تبدیل نام دامنه به آدرس IP.
ممکن است تغییر DNS در برخی شرایط روی زمان باز شدن اولیه یک سایت تأثیر محدودی داشته باشد، اما نمی‌تواند ظرفیت از دست‌رفته یک لینک بین‌المللی را جبران کند.
آیا روشن و خاموش کردن مودم باعث رفع مشکل می‌شود؟
اگر اینترنت یک کاربر به‌طور کامل قطع شده باشد، راه‌اندازی مجدد مودم می‌تواند برای بررسی مشکلات محلی مفید باشد؛ اما برای اختلال سراسری ناشی از قطعی فیبر بین‌المللی، خاموش و روشن کردن مودم راه‌حل اصلی نیست.
اگر اینترنت متصل است اما سرعت سرویس‌های خارجی در ساعات اخیر کاهش پیدا کرده، احتمال دارد مشکل به همان اختلال اعلام‌شده مرتبط باشد.
وضعیت اینترنت چه زمانی عادی می‌شود؟
بازگشت کامل کیفیت اینترنت به زمان رفع خرابی مسیر فیبر نوری و بازگشت ظرفیت ارتباطی بستگی دارد. پس از برقراری مجدد لینک، ترافیکی که به مسیرهای جایگزین منتقل شده است می‌تواند دوباره توزیع شود.
تا زمان انتشار اطلاعیه تکمیلی، نمی‌توان زمان مشخصی برای پایان اختلال اعلام کرد.
نکات مهم درباره اختلال اینترنت ایران
زمان گزارش اختلال: از ساعات اخیر و به‌ویژه شامگاه سه‌شنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵.
دلیل رسمی: قطعی فیبر نوری در ارمنستان.
مقام اعلام‌کننده: بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت.
نوع مشکل: کاهش سرعت و کیفیت بخشی از ارتباطات اینترنتی.
وضعیت پیگیری: تیم‌های فنی در حال پیگیری و رفع مشکل هستند.
زمان رفع کامل: در اطلاع‌رسانی اولیه زمان دقیقی اعلام نشده است.
جمع‌بندی
دلیل رسمی کاهش سرعت اینترنت ایران در ساعات اخیر، قطعی یکی از مسیرهای فیبر نوری در ارمنستان اعلام شده است. بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، این موضوع را تأیید کرده و گفته است تیم‌های فنی در حال پیگیری برای رفع مشکل هستند.
به دلیل بین‌المللی بودن مسیر آسیب‌دیده، ممکن است اختلال بیشتر هنگام استفاده از سایت‌ها و سرویس‌های خارجی احساس شود. در حال حاضر نیز زمان دقیقی برای رفع کامل مشکل اعلام نشده و کاربران باید منتظر تکمیل عملیات فنی و اطلاع‌رسانی بعدی شرکت ارتباطات زیرساخت باشند.
سوالات متداول
چرا اینترنت امروز کند شده است؟
طبق اعلام رسمی مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، علت کندی اینترنت قطعی فیبر نوری در ارمنستان است.
آیا اینترنت ایران قطع شده است؟
خیر. موضوع اعلام‌شده کاهش سرعت و اختلال در کیفیت ارتباط است و اینترنت کشور به‌طور کامل قطع نشده است.
اختلال اینترنت چه زمانی رفع می‌شود؟
در اطلاع‌رسانی اولیه زمان دقیقی برای رفع کامل مشکل اعلام نشده و تیم‌های فنی در حال پیگیری هستند.
آیا تغییر DNS باعث افزایش سرعت می‌شود؟
در صورتی که کندی ناشی از قطعی فیبر بین‌المللی باشد، تغییر DNS مشکل اصلی را برطرف نمی‌کند.
چرا اینترنت خارجی کندتر از سایت‌های ایرانی است؟
زیرا اختلال اعلام‌شده مربوط به یکی از مسیرهای بین‌المللی است و بسیاری از سرویس‌های داخلی برای دسترسی کاربران نیازی به عبور از این مسیر ندارند.