فوت موجر یا مستأجر، در حالت کلی، قرارداد اجاره را منحل یا باطل نمی‌کند. بر اساس توضیح ارائه‌شده از سوی یک وکیل دادگستری، با فوت هر یک از طرفین، قرارداد اجاره همچنان برقرار می‌ماند و حقوق و تعهدات ناشی از آن به وراث منتقل می‌شود. بنابراین، صرف وقوع فوت، به‌تنهایی موجب پایان یافتن قرارداد اجاره نخواهد بود.
آیا قرارداد اجاره پس از فوت به وراث منتقل می‌شود؟
در وضعیت معمول، وراث جایگزین طرف فوت‌شده در قرارداد می‌شوند. اگر موجر فوت کند، رابطه قراردادی از میان نمی‌رود و وراث او طرف قرارداد خواهند بود. همچنین، فوت مستأجر نیز به‌طور کلی باعث انحلال اجاره نمی‌شود و قرارداد به وراث او منتقل خواهد شد. این قاعده کلی ممکن است با مفاد خاص قرارداد یا نحوه تعیین مدت اجاره محدود شود.
چه شرط‌هایی می‌تواند قرارداد را از حالت معمول خارج کند؟
یکی از استثناهای مطرح‌شده، زمانی است که در قرارداد، مباشرت مستأجر برای استفاده از مورد اجاره شرط شده باشد. در چنین شرایطی، استفاده از ملک به شخص مستأجر و حضور یا اقدام مستقیم او وابسته دانسته شده است و باید اثر فوت او بر ادامه قرارداد با توجه به همین شرط بررسی شود.
استثنای دیگر زمانی است که مدت اجاره تا زمان عمر موجر یا مستأجر تعیین شده باشد. در این حالت، پایان قرارداد به حیات یکی از طرفین گره خورده است و نمی‌توان آن را مانند قراردادی دانست که مدت مشخص و مستقل از عمر طرفین دارد.
مالکیت منافع تا زمان حیات موجر چه اثری دارد؟
بر اساس توضیح منتشرشده، اگر موجر تنها تا زمان حیات خود مالک منافع ملک استیجاری بوده باشد، این وضعیت نیز از مواردی است که می‌تواند قرارداد را از قاعده عمومی انتقال به وراث جدا کند. در نتیجه، بررسی متن قرارداد، شرط‌های مربوط به استفاده مستأجر و نحوه تعیین مدت اجاره اهمیت دارد و نمی‌توان درباره همه قراردادها یک حکم یکسان صادر کرد.
بنابراین، پاسخ کلی این است که فوت موجر یا مستأجر معمولاً قرارداد اجاره را باطل نمی‌کند؛ اما وجود هر یک از استثناهای یادشده می‌تواند نتیجه متفاوتی ایجاد کند. تشخیص وضعیت هر قرارداد، به مفاد همان قرارداد و شرایطی که در آن پیش‌بینی شده است بستگی دارد.