بررسی مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد افزایش قیمت کالاهای اساسی، قدرت خرید اعتبار کالابرگ را به‌طور محسوسی کاهش داده است. بر اساس این بررسی، هزینه تأمین سبد ۱۱ قلمی کالاهای اساسی از دی‌ماه ۱۴۰۴ تا مردادماه ۱۴۰۵ حدود ۶۷ درصد افزایش پیدا کرده است؛ تغییری که باعث شده اعتبار کالابرگ بخش کوچک‌تری از هزینه تهیه این سبد را پوشش دهد.
در متن منتشرشده، اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ در دی‌ماه ۱۴۰۴ معادل ۴۴ درصد هزینه تأمین سبد ۱۱ قلمی اعلام شده است. این سهم تا مردادماه ۱۴۰۵ به ۲۶ درصد کاهش یافته است. به این ترتیب، با وجود ثابت‌ماندن رقم اعتبار در بخش مورد اشاره، افزایش هزینه کالاهای اساسی توان پوشش‌دهی آن را به شکل قابل‌توجهی پایین آورده است.
چرا سهم کالابرگ از هزینه سبد کاهش یافت؟
مطابق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، عامل اصلی این کاهش، رشد هزینه تأمین کالاهای اساسی در فاصله زمانی مورد بررسی بوده است. هنگامی که قیمت اقلام سبد با سرعت بیشتری از اعتبار حمایتی افزایش می‌یابد، خانوارها برای تأمین همان مجموعه کالا به منابع بیشتری نیاز پیدا می‌کنند و اعتبار کالابرگ سهم کمتری از خرید را پوشش می‌دهد.
خبر منتشرشده همچنین از افزوده‌شدن ۳۰۰ هزار تومان به اعتبار کالابرگ خبر داده است. با این حال، متن موجود جزئیات بیشتری درباره زمان اجرا، مشمولان یا نحوه اعمال این افزایش ارائه نمی‌کند. بنابراین، رقم‌های مربوط به پوشش سبد در این گزارش بر پایه همان مقایسه میان اعتبار یک میلیون تومانی و هزینه سبد ۱۱ قلمی بیان شده‌اند.
مرکز پژوهش‌های مجلس چه راهکاری را ضروری دانسته است؟
این مرکز تأکید کرده است که تأخیر چندماهه در افزایش اعتبار کالابرگ، با وجود کاهش محسوس قدرت تأمین اقلام اساسی، نیازمند تصمیمی اثربخش است. در این ارزیابی، محدودیت منابع به‌عنوان اصلی‌ترین مانع افزایش اعتبار طرح مطرح شده است.
با این حال، مرکز پژوهش‌ها رفع مشکل را تنها به شیوه‌های تأمین منابع محدود نمی‌داند و اصلاح دیگر مؤلفه‌های اجرای طرح را نیز ضروری عنوان کرده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، هدف از این اصلاحات آن است که اعتبار کالابرگ بتواند متناسب‌تر با هزینه واقعی سبد کالاهای اساسی عمل کند.