ارز اربعین ۱۴۰۵ از بازار آزاد گرانتر شد؟ + مقایسه قیمت ۲۰۰ هزار دینار و علت افزایش نرخ
قیمت ارز اربعین ۱۴۰۵ در روز ۲۱ تیرماه به موضوعی بحثبرانگیز تبدیل شد. براساس گزارش خبرگزاری فارس، هر هزار دینار عراق در بازار آزاد حدود ۱۱۰ هزار تومان معامله میشد، درحالیکه نرخ فروش ارز اربعین به زائران به محدوده ۱۲۷ تا ۱۲۹ هزار تومان رسیده بود.
با این حساب، ارز اختصاصیافته به زائران در مقطعی نهتنها ارزانتر از بازار آزاد نبود، بلکه برای هر هزار دینار حدود ۱۹ هزار تومان گرانتر تمام میشد. البته نرخ دینار لحظهای است و ممکن است در طول روز، میان بانکها، صرافیها و بازار آزاد تغییر کند.
نکته مهم این است که برخلاف سالهای گذشته، ارز اربعین ۱۴۰۵ با نرخ یارانهای ثابت عرضه نمیشود. بانک مرکزی در دستورالعمل رسمی خود اعلام کرده است که بانکها، مؤسسات اعتباری و صرافیهای مجاز، دینار موردنیاز را از منابع داخلی خود تأمین کرده و با نرخ مورد توافق طرفین به زائران میفروشند. بنابراین استفاده از عنوان «ارز دولتی اربعین» برای سهمیه امسال چندان دقیق نیست.
مقایسه این دو نرخ نشان میدهد ارز اربعین به ازای هر هزار دینار حدود ۱۹ هزار تومان گرانتر بوده است.
بااینحال، متقاضیان باید توجه کنند که نرخ بازار آزاد در همه شهرها و صرافیها یکسان نیست. همچنین باید مشخص شود رقم اعلامشده مربوط به نرخ فروش دینار به مشتری است یا نرخ خرید آن از مشتری؛ زیرا مقایسه نرخ خرید بازار با نرخ فروش بانک، نتیجه دقیقی ارائه نمیدهد.
در بازار آزاد و با نرخ فرضی ۱۱۰ هزار تومان برای هر هزار دینار، همین میزان ارز حدود ۲۲ میلیون تومان هزینه خواهد داشت.
در گزارش اولیه فارس نوشته شده بود هزینه خرید ۲۰۰ هزار دینار به «نزدیک ۳۰ میلیون تومان» رسیده است؛ اما این عدد با نرخ ۱۲۹ هزار تومان برای هر هزار دینار مطابقت ندارد. برای رسیدن هزینه سهمیه کامل به ۳۰ میلیون تومان، نرخ هر هزار دینار باید حدود ۱۵۰ هزار تومان باشد.
در سالهای گذشته، بانک مرکزی منابع ارز اربعین را تأمین میکرد و دینار با نرخی پایینتر از بازار آزاد به زائران فروخته میشد. به همین دلیل دریافت ارز اربعین میتوانست بخشی از هزینه سفر زائر را کاهش دهد.
اما در سال ۱۴۰۵ بانک مرکزی اعلام کرده است که ارز اربعین باید از محل منابع داخلی بانکها، مؤسسات اعتباری و صرافیهای مجاز تأمین شود. نرخ فروش نیز نرخ ثابتی نیست و براساس توافق میان فروشنده و متقاضی تعیین میشود.
بانک مرکزی در پاسخ به پرسشهای مطرحشده درباره گرانی ارز اربعین، این تغییر را در چارچوب سیاست یکپارچهسازی نرخ ارز دانسته است. همچنین اعلام شده بانکها و صرافیها در سال جاری خودشان تأمینکننده دینار هستند و درباره قیمت آن با یکدیگر به توافق رسیدهاند.
عبارت دقیقتر، ارز زیارتی اربعین با نرخ توافقی است.
بانک مرکزی در دستورالعمل رسمی خود نوشته است:
در نتیجه، زائر برای خرید سهمیه ۲۰۰ هزار دیناری حدود ۱۱ میلیون تومان پرداخت میکرد و از تفاوت قابلتوجهی نسبت به بازار آزاد برخوردار میشد.
اما در سال ۱۴۰۵ هزینه دریافت سهمیه کامل به حدود ۲۵ تا ۲۶ میلیون تومان رسیده است. این یعنی هزینه ریالی خرید ۲۰۰ هزار دینار در مقایسه با سال گذشته بیش از دو برابر شده است.
افزایش قیمت دینار، رشد نرخ ارز در ایران و تغییر نحوه تأمین ارز اربعین از دلایل اصلی این تفاوت هستند.
پیش از پرداخت، بهتر است نرخ نهایی فروش ارز اربعین را در سامانه یا شعبه بانک مشاهده کرده و آن را با نرخ فروش دینار در چند صرافی معتبر مقایسه کند.
هنگام مقایسه باید موارد زیر یکسان باشند:
خرید کل این مبلغ اجباری نیست. زائر میتواند با توجه به بودجه و هزینه سفر خود، مبلغ کمتری خریداری کند؛ البته شیوه انتخاب مبلغ ممکن است در بانکها و سامانههای مختلف متفاوت باشد.
ارز اربعین فقط به متقاضیان بالای پنج سال تعلق میگیرد. در سال ۱۴۰۵، متولدین ۱۳ مرداد ۱۴۰۰ و قبل از آن مشمول دریافت این ارز هستند.
دریافت ارز اربعین نیز مانع استفاده متقاضی از سایر سرفصلهای مجاز ارزی مانند ارز مسافرتی نخواهد شد.
مدارک و شرایط اصلی عبارتاند از:
فهرست بانکها، شعب فعال و روش ثبت درخواست ممکن است تغییر کند؛ بنابراین زائر باید اطلاعیه رسمی بانک موردنظر را بررسی کند.
البته شبکه بانکی همچنان میتواند از نظر دسترسی رسمی، کاهش خطر اسکناس جعلی و تضمین تحویل دینار برای زائر مفید باشد؛ اما دیگر نمیتوان ارز اربعین را الزاماً یک امتیاز مالی یا ارز ارزان دانست.
کارشناسان و فعالان حوزه زیارت خواستار بازنگری در نحوه قیمتگذاری شدهاند تا نرخ ارز اربعین حداقل از بازار آزاد بیشتر نباشد. تاکنون خبر رسمی درباره کاهش یا اصلاح نرخ منتشر نشده است و قیمت میتواند روزانه تغییر کند.
با این قیمت، خرید سهمیه کامل ۲۰۰ هزار دیناری از شبکه عرضه ارز اربعین حدود ۲۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان هزینه دارد. همین مقدار در بازار آزاد و با نرخ ۱۱۰ هزار تومان، حدود ۲۲ میلیون تومان خواهد بود.
علت اصلی این وضعیت، عرضه ارز اربعین با نرخ توافقی و تأمین دینار از منابع داخلی بانکها و صرافیهاست. بنابراین ارز اربعین ۱۴۰۵ نرخ یارانهای ثابت ندارد و ارزانبودن آن نسبت به بازار آزاد تضمین نشده است.
زائران بهتر است پیش از خرید، نرخ نهایی بانک، کارمزد و قیمت فروش دینار در بازار را مقایسه کرده و سپس درباره خرید تمام یا بخشی از سهمیه تصمیم بگیرند.
قیمت ارز اربعین ۱۴۰۵ در روز ۲۱ تیرماه به موضوعی بحثبرانگیز تبدیل شد. براساس گزارش خبرگزاری فارس، هر هزار دینار عراق در بازار آزاد حدود ۱۱۰ هزار تومان معامله میشد، درحالیکه نرخ فروش ارز اربعین به زائران به محدوده ۱۲۷ تا ۱۲۹ هزار تومان رسیده بود.
با این حساب، ارز اختصاصیافته به زائران در مقطعی نهتنها ارزانتر از بازار آزاد نبود، بلکه برای هر هزار دینار حدود ۱۹ هزار تومان گرانتر تمام میشد. البته نرخ دینار لحظهای است و ممکن است در طول روز، میان بانکها، صرافیها و بازار آزاد تغییر کند.
نکته مهم این است که برخلاف سالهای گذشته، ارز اربعین ۱۴۰۵ با نرخ یارانهای ثابت عرضه نمیشود. بانک مرکزی در دستورالعمل رسمی خود اعلام کرده است که بانکها، مؤسسات اعتباری و صرافیهای مجاز، دینار موردنیاز را از منابع داخلی خود تأمین کرده و با نرخ مورد توافق طرفین به زائران میفروشند. بنابراین استفاده از عنوان «ارز دولتی اربعین» برای سهمیه امسال چندان دقیق نیست.
آیا ارز اربعین واقعاً از بازار آزاد گرانتر شده است؟
براساس قیمتهای گزارششده در روز ۲۱ تیرماه ۱۴۰۵، پاسخ مثبت است. در این روز نرخ هر هزار دینار در بازار آزاد حدود ۱۱۰ هزار تومان و نرخ ارز اربعین در برخی بانکها و صرافیها نزدیک به ۱۲۹ هزار تومان اعلام شد.مقایسه این دو نرخ نشان میدهد ارز اربعین به ازای هر هزار دینار حدود ۱۹ هزار تومان گرانتر بوده است.
- قیمت گزارششده هر هزار دینار در بازار آزاد: حدود ۱۱۰ هزار تومان
- قیمت گزارششده هر هزار دینار ارز اربعین: حدود ۱۲۹ هزار تومان
- اختلاف قیمت هر هزار دینار: حدود ۱۹ هزار تومان
- درصد اختلاف: حدود ۱۷ درصد به زیان خریدار ارز اربعین
بااینحال، متقاضیان باید توجه کنند که نرخ بازار آزاد در همه شهرها و صرافیها یکسان نیست. همچنین باید مشخص شود رقم اعلامشده مربوط به نرخ فروش دینار به مشتری است یا نرخ خرید آن از مشتری؛ زیرا مقایسه نرخ خرید بازار با نرخ فروش بانک، نتیجه دقیقی ارائه نمیدهد.
قیمت ۲۰۰ هزار دینار ارز اربعین چقدر میشود؟
سقف ارز اربعین برای هر زائر واجد شرایط ۲۰۰ هزار دینار عراق است. اگر نرخ هر هزار دینار را ۱۲۹ هزار تومان در نظر بگیریم، هزینه خرید سهمیه کامل به شکل زیر محاسبه میشود:
۲۰۰ × ۱۲۹ هزار تومان = ۲۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان
در بازار آزاد و با نرخ فرضی ۱۱۰ هزار تومان برای هر هزار دینار، همین میزان ارز حدود ۲۲ میلیون تومان هزینه خواهد داشت.
- هزینه ۲۰۰ هزار دینار با نرخ ارز اربعین: حدود ۲۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان
- هزینه ۲۰۰ هزار دینار با نرخ بازار آزاد: حدود ۲۲ میلیون تومان
- اختلاف قیمت سهمیه کامل: حدود ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان
در گزارش اولیه فارس نوشته شده بود هزینه خرید ۲۰۰ هزار دینار به «نزدیک ۳۰ میلیون تومان» رسیده است؛ اما این عدد با نرخ ۱۲۹ هزار تومان برای هر هزار دینار مطابقت ندارد. برای رسیدن هزینه سهمیه کامل به ۳۰ میلیون تومان، نرخ هر هزار دینار باید حدود ۱۵۰ هزار تومان باشد.
چرا نرخ ارز اربعین افزایش پیدا کرد؟
بانک مرکزی علت افزایش قیمت ارز اربعین را تغییر شیوه تأمین و سیاست نزدیککردن نرخهای مختلف ارز به یکدیگر اعلام کرده است.در سالهای گذشته، بانک مرکزی منابع ارز اربعین را تأمین میکرد و دینار با نرخی پایینتر از بازار آزاد به زائران فروخته میشد. به همین دلیل دریافت ارز اربعین میتوانست بخشی از هزینه سفر زائر را کاهش دهد.
اما در سال ۱۴۰۵ بانک مرکزی اعلام کرده است که ارز اربعین باید از محل منابع داخلی بانکها، مؤسسات اعتباری و صرافیهای مجاز تأمین شود. نرخ فروش نیز نرخ ثابتی نیست و براساس توافق میان فروشنده و متقاضی تعیین میشود.
بانک مرکزی در پاسخ به پرسشهای مطرحشده درباره گرانی ارز اربعین، این تغییر را در چارچوب سیاست یکپارچهسازی نرخ ارز دانسته است. همچنین اعلام شده بانکها و صرافیها در سال جاری خودشان تأمینکننده دینار هستند و درباره قیمت آن با یکدیگر به توافق رسیدهاند.
آیا ارز اربعین ۱۴۰۵ دولتی است؟
در افکار عمومی به سهمیه ۲۰۰ هزار دیناری زائران «ارز دولتی» گفته میشود؛ اما طبق متن دستورالعمل بانک مرکزی، ارز اربعین امسال با نرخ یارانهای یا نرخ دولتی ثابت فروخته نمیشود.عبارت دقیقتر، ارز زیارتی اربعین با نرخ توافقی است.
بانک مرکزی در دستورالعمل رسمی خود نوشته است:
- ارز از منابع داخلی بانکها و صرافیهای مجاز تأمین میشود.
- پرداخت ارز فقط بهصورت اسکناس دینار عراق انجام میشود.
- سقف فروش برای هر متقاضی ۲۰۰ هزار دینار است.
- نرخ فروش براساس توافق طرفین تعیین میشود.
مشاهده دستورالعمل رسمی ارز اربعین در سایت بانک مرکزی
ارز اربعین سال گذشته چقدر بود؟
براساس گزارش فارس، در سال گذشته هر هزار دینار ارز اربعین بهطور میانگین حدود ۵۵ هزار تومان به زائران عرضه میشد؛ درحالیکه قیمت آن در بازار آزاد تا محدوده ۷۰ هزار تومان رسیده بود.در نتیجه، زائر برای خرید سهمیه ۲۰۰ هزار دیناری حدود ۱۱ میلیون تومان پرداخت میکرد و از تفاوت قابلتوجهی نسبت به بازار آزاد برخوردار میشد.
اما در سال ۱۴۰۵ هزینه دریافت سهمیه کامل به حدود ۲۵ تا ۲۶ میلیون تومان رسیده است. این یعنی هزینه ریالی خرید ۲۰۰ هزار دینار در مقایسه با سال گذشته بیش از دو برابر شده است.
افزایش قیمت دینار، رشد نرخ ارز در ایران و تغییر نحوه تأمین ارز اربعین از دلایل اصلی این تفاوت هستند.
آیا خرید ارز اربعین هنوز بهصرفه است؟
پاسخ این سؤال به نرخ روز بانک و بازار آزاد بستگی دارد. زائر نباید صرفاً با این تصور که ارز اربعین حتماً ارزانتر است، کل سهمیه را خریداری کند.پیش از پرداخت، بهتر است نرخ نهایی فروش ارز اربعین را در سامانه یا شعبه بانک مشاهده کرده و آن را با نرخ فروش دینار در چند صرافی معتبر مقایسه کند.
هنگام مقایسه باید موارد زیر یکسان باشند:
- نرخ فروش دینار به مشتری، نه نرخ خرید از مشتری
- یکسان بودن واحد قیمت؛ برای مثال قیمت هر هزار دینار
- درنظرگرفتن کارمزد بانک یا صرافی
- توجه به نوع و مبلغ اسکناسهای تحویلی
- اطمینان از اصالت اسکناسهای بازار آزاد
- هزینه و زمان مراجعه برای تحویل ارز
سقف ارز اربعین ۱۴۰۵ چقدر است؟
براساس دستورالعمل بانک مرکزی، هر متقاضی واجد شرایط میتواند حداکثر ۲۰۰ هزار دینار عراق دریافت کند.خرید کل این مبلغ اجباری نیست. زائر میتواند با توجه به بودجه و هزینه سفر خود، مبلغ کمتری خریداری کند؛ البته شیوه انتخاب مبلغ ممکن است در بانکها و سامانههای مختلف متفاوت باشد.
ارز اربعین فقط به متقاضیان بالای پنج سال تعلق میگیرد. در سال ۱۴۰۵، متولدین ۱۳ مرداد ۱۴۰۰ و قبل از آن مشمول دریافت این ارز هستند.
دریافت ارز اربعین نیز مانع استفاده متقاضی از سایر سرفصلهای مجاز ارزی مانند ارز مسافرتی نخواهد شد.
زمان فروش ارز اربعین ۱۴۰۵
فروش ارز اربعین از روز شنبه ۲۰ تیرماه ۱۴۰۵ آغاز شده است و تا ساعت ۱۵ روز دوشنبه ۱۲ مردادماه ادامه خواهد داشت.- شروع فروش: شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵
- پایان فروش: ساعت ۱۵ دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵
- سقف ارز هر زائر: ۲۰۰ هزار دینار عراق
- حداقل سن دریافتکننده: بیشتر از پنج سال
- نوع ارز: اسکناس دینار عراق
شرایط دریافت ارز اربعین چیست؟
زائران برای دریافت ارز اربعین باید شرایط اعلامشده بانک مرکزی و بانک عامل را رعایت کنند.مدارک و شرایط اصلی عبارتاند از:
- ثبتنام در سامانه سماح
- دریافت کد رهگیری ثبتنام اربعین
- اصل کارت ملی
- اصل گذرنامه معتبر یا برگه تردد معتبر اربعین
- داشتن حداقل سن تعیینشده
- پرداخت مبلغ ریالی ارز و کارمزد احتمالی
ورود به سامانه سماح و ثبتنام اربعین
برای افراد زیر ۱۸ سال، دریافت ارز معمولاً توسط پدر، مادر یا سرپرست قانونی و با ارائه مدارک هویتی انجام میشود. جزئیات نهایی باید از بانک انتخابی بررسی شود.
ارز اربعین را از کدام بانکها دریافت کنیم؟
براساس آخرین اطلاعات منتشرشده، بانکهای مختلفی به فرآیند عرضه ارز اربعین پیوستهاند. از جمله این بانکها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:- بانک ملی ایران
- بانک ملت
- بانک سپه
- بانک شهر
- بانک گردشگری
- بانک رفاه کارگران
- بانک قرضالحسنه مهر ایران
- پستبانک ایران
- بانک کشاورزی
فهرست بانکها، شعب فعال و روش ثبت درخواست ممکن است تغییر کند؛ بنابراین زائر باید اطلاعیه رسمی بانک موردنظر را بررسی کند.
چرا اختلاف نرخ بانک و بازار آزاد عجیب است؟
هدف سنتی عرضه ارز اربعین، تسهیل دسترسی زائران به دینار و کاهش فشار هزینه سفر بود. اگر نرخ این ارز از بازار آزاد بالاتر باشد، بخش حمایتی آن عملاً از بین میرود.البته شبکه بانکی همچنان میتواند از نظر دسترسی رسمی، کاهش خطر اسکناس جعلی و تضمین تحویل دینار برای زائر مفید باشد؛ اما دیگر نمیتوان ارز اربعین را الزاماً یک امتیاز مالی یا ارز ارزان دانست.
کارشناسان و فعالان حوزه زیارت خواستار بازنگری در نحوه قیمتگذاری شدهاند تا نرخ ارز اربعین حداقل از بازار آزاد بیشتر نباشد. تاکنون خبر رسمی درباره کاهش یا اصلاح نرخ منتشر نشده است و قیمت میتواند روزانه تغییر کند.
نکات مهم پیش از خرید ارز اربعین
- نرخ ارز اربعین ثابت نیست و ممکن است روزانه تغییر کند.
- پیش از پرداخت، نرخ نهایی بانک را مشاهده کنید.
- قیمت بانک را با نرخ فروش بازار آزاد مقایسه کنید.
- به واحد قیمت توجه کنید؛ نرخها معمولاً برای هر هزار دینار اعلام میشوند.
- خرید تمام سهمیه ۲۰۰ هزار دیناری اجباری نیست.
- رسید پرداخت و کد پیگیری را نگه دارید.
- اسکناس را فقط از بانک یا صرافی معتبر تهیه کنید.
- برای دریافت ارز به حسابهای شخصی افراد ناشناس پول واریز نکنید.
جمعبندی
براساس نرخهای گزارششده در ۲۱ تیرماه ۱۴۰۵، ارز اربعین در مقطعی از بازار آزاد گرانتر شد. هر هزار دینار ارز اربعین نزدیک به ۱۲۹ هزار تومان فروخته میشد، درحالیکه نرخ گزارششده بازار آزاد حدود ۱۱۰ هزار تومان بود.با این قیمت، خرید سهمیه کامل ۲۰۰ هزار دیناری از شبکه عرضه ارز اربعین حدود ۲۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان هزینه دارد. همین مقدار در بازار آزاد و با نرخ ۱۱۰ هزار تومان، حدود ۲۲ میلیون تومان خواهد بود.
علت اصلی این وضعیت، عرضه ارز اربعین با نرخ توافقی و تأمین دینار از منابع داخلی بانکها و صرافیهاست. بنابراین ارز اربعین ۱۴۰۵ نرخ یارانهای ثابت ندارد و ارزانبودن آن نسبت به بازار آزاد تضمین نشده است.
زائران بهتر است پیش از خرید، نرخ نهایی بانک، کارمزد و قیمت فروش دینار در بازار را مقایسه کرده و سپس درباره خرید تمام یا بخشی از سهمیه تصمیم بگیرند.
مشاهده شرایط رسمی دریافت ارز اربعین ۱۴۰۵